Trening Umiejętności Społecznych to przyjazna i bardzo dostępna forma zajęć grupowych, których celem jest rozwijanie kompetencji społecznych i emocjonalnych u dzieci. Taką formę zajęć terapeutycznych można prowadzić już wśród dzieci kilkuletnich, ale najlepsze efekty osiągamy kiedy zaczniemy w wieku 5-6 lat. W naszej Poradni Tutti treningi TUS będą prowadzone przez psychologów dziecięcych, pedagogów specjalnych, a ich program będzie opierał się przede wszystkim na ćwiczeniach praktycznych, czyli na… zabawie, odgrywaniu scenek, rozmowach, na sensownej pracy w bezpiecznej, wspierającej się grupie. TUS zwykle kojarzony jest jako terapeutyczna metoda wsparcia dla dzieci w spectrum autyzmu, dla dzieci z zaburzeniami ADHD, jednak TUS przynosi ogromne i nieocenione korzyści dzieciom rozwijającym się nie tylko nienormatywnie, ale i tym, które rozwijają się zgodnie z normą.
Zalety treningu dla dzieci nienormatywnych
Dzieci neuroróżnorodne, znajdujące się w spectrum autyzmu, z ADHD, z zaburzeniami lękowymi czy trudnościami w regulacji emocji, często bardziej potrzebują świadomego i strukturalnego treningu umiejętności społecznych, odpowiednio prowadzonego i rozwiązującego konkretne problemy, stawiającego konkretne wzorce, ponieważ dla wielu dzieci w spektrum autyzmu normy społeczne nie są intuicyjne, a na treningach TUS mogą poznać zasady funkcjonowania społecznego, mogą nauczyć się rozumieć emocje własne i innych dzieci, dorosłych, uczą się rozpoznawać sygnały niewerbalne, jak mimika, ton głosu oraz uczą się adekwatnych reakcji w różnych sytuacjach, często konkretnych i namacalnych. Tak prowadzone regularnie ćwiczenia wspierają inicjowanie rozmowy, podtrzymywanie dialogu, zadawanie pytań i aktywne słuchanie, radzenie sobie z konfliktem, dają jasne wskazówki, jak postępować w danej sytuacji, jak można zareagować. Dzieci z ADHD uczą się czekania na swoją kolej – z czym zwykle mają przepotężny problem, kontroli impulsów i świadomego reagowania zamiast działania pod wpływem emocji. Treningi Umiejętności Społecznych to bezpieczna przestrzeń, w której każde dziecko może popełnić błąd, zauważyć go i nauczyć się reakcji prawidłowej. Grupa TUS to środowisko, w którym dziecko może ćwiczyć nowe zachowania bez lęku przed oceną, a terapeuta modeluje prawidłowe reakcje i daje natychmiastową informację zwrotną. Dzięki temu rośnie poczucie własnej wartości. Dzieci, które wcześniej doświadczały odrzucenia lub niepowodzeń w relacjach, zaczynają odnosić sukcesy społeczne. To przekłada się na większą pewność siebie i lepsze funkcjonowanie w szkole.
Zalety treningu dla dzieci rozwijających się zgodnie z normą
Choć dzieci neurotypowe zwykle przyswajają kompetencje społeczne w sposób naturalny, nie oznacza to, że nie potrzebują wsparcia. Współczesny świat jest mocno nieprzewidywalny i zgoła inny od tego, który znamy my, dorośli, w którym dorastaliśmy. Szybkie tempo życia, technologia, stałą obecność ekranów, mniejsza liczba spontanicznych interakcji sprawia, że TUS może stać się dla nich prawdziwą wartością, pomocą w codziennym funkcjonowaniu. Takie wsparcie pozwala na lepszą komunikację i asertywność, bo czy wyrażania odważnie swoich potrzeb, uczy stawiania granic – kompetencji niezwykle ważnej i niezwykle trudnej, a także konstruktywnego rozwiązywania konfliktów, czyli po prostu prób dogania się w sytuacjach trudnych. To kompetencje, które procentują przez całe życie, najpierw w szkole, następnie w pracy, ale i w codziennych relacjach prywatnych. To też rozwijanie empatii – dzieci uczą się patrzeć na sytuacje z perspektywy innych, łatwiej budują przyjaźnie, są bardziej tolerancyjne wobec różnorodności i lepiej radzą sobie w pracy zespołowej. Biorąc pod uwagę rozwój dziecka, pamiętajmy, iż jego rozwój emocjonalny i kompetencje emocjonalne potrzebują czasu, by się zbudować i świadomie nimi zarządzać. Treningi Umiejętności Społecznych pomagają w regulacji emocji i wyposażają młodego człowieka w umiejętność rozpoznawania i nazywania emocji, po to, by następnie sobie z nimi poradzić. To cenne umiejętności, bo niewielu z nas, a co dopiero z dzieci potrafi radzić sobie ze złością, frustracją, stresem czy lękiem. Jest to szczególnie ważna umiejętność w okresie szkolnym, kiedy presja wokół i wymagania rosną. Dzięki wsparciu, jakie daje TUS dziecko może lepiej odnaleźć się w grupie rówieśniczej i uniknąć wykluczenia z niej, może nauczyć się zapobiegać agresji, wycofaniu czy powszechnym trudnościom adaptacyjnym.
TUS ma moc!
Niezależnie od profilu rozwojowego zajęcia Treningu Umiejętności Społecznych wzmacniają kompetencje społeczne, poprawiają funkcjonowanie uczniów w klasie, dzieci w przedszkolnej grupie, budują odporność psychiczną na przyszłość i uczą odpowiedzialności za własne zachowanie. Co ważne, zajęcia grupowe uczą także różnorodności i akceptacji, bowiem dzieci uczą się, że każdy funkcjonuje trochę inaczej, a różnice nie są przeszkodą, lecz wartością.
Umiejętności społeczne nie powinny być dodatkiem do edukacji, jej fundamentem. Dziecko, które potrafi komunikować się, współpracować i regulować emocje, ma większe szanse na sukces edukacyjny i życiowy. TUS nie jest więc terapią wyłącznie dla dzieci z trudnościami. To narzędzie rozwojowe, które wspiera każde dziecko w budowaniu zdrowych relacji, odporności emocjonalnej i pewności siebie. W świecie, w którym kompetencje miękkie są coraz ważniejsze, Trening Umiejętności Społecznych staje się inwestycją w przyszłość dziecka, bez względu na to, czy rozwija się ono zgodnie z normą, czy potrzebuje dodatkowego wsparcia.
