Autor: gosia

Dziecko. Mimo że tak bardzo związane i w początkowej fazie rozwoju zależne od nas – rodziców, to już od samego początku musimy pamiętać, że jest samodzielnym bytem – nowym człowiekiem. To niepowtarzalna jednostka, która ma swój własny profil indywidualnego rozwoju i wiele wyzwań, z którymi samodzielnie (tylko początkowo przy pomocy rodzica) musi sobie poradzić. W pierwszych latach życia to wyzwania natury fizycznej, psychicznej i emocjonalnej. By im sprostać, dziecko od urodzenia wykorzystuje swoje umiejętności, zainteresowania, talenty oraz warunki środowiskowe,
a także fazy rozwoju, za którymi podąża. Wiele niepokoju budzi wśród nas – rodziców – brak rozwojowych postępów. Każdego dnia sprawdzamy, czy dziecko i jego nowe umiejętności mieszczą się w rozwojowej normie. Wyczekujemy pierwszego obrotu, siadu, pierwszego kroku i pierwszego słowa.

Nie zawsze jednak kamienie milowe rozwoju pojawiają się o czasie. W takich momentach pojawiają się wątpliwości i pytania – czy już działać, czy jeszcze poczekać. Czy udać się do specjalisty, czy „samo przejdzie/przyjdzie”. Czy dać dziecku czas? Odpowiadamy, tak – dać, bo każde jest indywidualne i w swoim, mocno indywidualnym czasie się rozwija. Jednak są sytuacje, kiedy warto działać wcześniej niż później. Nawet w momencie, kiedy uznajemy, że dziecko ma jeszcze czas na osiągnięcie kolejnych etapów rozwoju – możemy dla swojego spokoju – skonsultować się ze specjalistą. Po to, by wiedzieć, że wszystko idzie w dobrym kierunku i nie ma rozwojowych braków, a potrzeba jeszcze trochę czasu i cierpliwości. Taka informacja ze strony odpowiedniego specjalisty na pewno zapewni nam, rodzicom, wewnętrzny spokój.

Są jednak sytuacje, kiedy warto działać i nie czekać aż „samo przejdzie”. Kiedy obserwujesz niepokojący brak postępów w rozwoju oraz nauce dziecka, kiedy dziecko nie wykazuje zainteresowania poznawaniem nowych rzeczy czy nie chce doskonalić nowych umiejętności – warto poznać przyczynę takiego zachowania i dowiedzieć się, jak można pomóc. Co możesz zrobić, kiedy sytuacja rozwojowa Twojego dziecka jest niepokojąca? Możesz umówić się na przeprowadzenie interdyscyplinarnej diagnozy rozwojowej dziecka. Czym jest taka diagnoza?

Interdyscyplinarna diagnoza rozwoju dziecka to diagnoza poziomu rozwoju prowadzona w celu przeciwdziałania ewentualnym opóźnieniom rozwojowym. Taka diagnoza uwzględnia obszary rozwojowe dziecka, odnoszące się do funkcjonowania:

• fizycznego i motorycznego
• emocjonalnego
• społecznego
• poznawczego osobowego

Interdyscyplinarna diagnoza rozwoju dziecka to złożony proces poznawania małego człowieka, który wykorzystuje wiedzę i doświadczenie, analizę i syntezę, rozumowanie, porównywanie, uogólnianie i integrowanie informacji w celu wyjaśnienia funkcjonowania dziecka. To także prognozowania przyszłych zachowań, a co najważniejsze – modyfikowanie trudnych zachowań, poprawianie i usprawnianie deficytów dzięki zaplanowaniu działań terapeutycznych, zabiegów interwencyjnych, terapii zgodnie z wynikiem diagnozy.

W dzisiejszym świecie rozwój małego dziecka jest stale obserwowany zarówno przez rodziców, lekarzy, jak i opiekunów oraz nauczycieli. Nieustannie dokonują oni analizy zachowań dziecka na tle innych dzieci, a robią to w oparciu o różne narzędzia i metody diagnostyczne. Świadomość i znajomość zagrożeń dla rozwoju dziecka występujących we współczesnym świecie powoduje, że istnieje możliwość podjęcia diagnozy i prognozy rozwoju czy dysharmonii rozwojowych, zapewniając szybką możliwość działań zmierzających do korekcji zaburzonych funkcji lub kompensacji deficytów rozwojowych.

W obserwacji dziecka nieocenione są niepokoje i obawy rodziców. Są to wielokrotnie trafne i bardzo cenne wskazówki nieświadomych problemów rozwojowych dziecka. To klucz, który jest potrzeby do ich rozpoznania i ograniczenia. Odpowiednia diagnoza, odpowiednio dobrane formy wsparcia to strategią, jaką należy przyjąć i realizować, kiedy zauważamy, że coś idzie nie tak, jak powinno. Oczywiście jest możliwe, że dziecko bez pomocy i wsparcia pokona trudności w jakimś bliżej nieokreślonym czasie, ale w takim wypadku musimy pamiętać o konsekwencjach, które mogą nastąpić. Co jeśli nie będzie poprawy i deficyty będą się tylko pogłębiać?

Dlatego tak ważna jest obserwacja i nasza rodzicielska intuicja – z jednej strony nie panikujmy, kiedy minęło pierwszych 12 miesięcy życia dziecka, a ono jeszcze nie chodzi, ale bądźmy czujni – obserwujmy i bądźmy czujni, reagujmy w porę. To nasze zadanie. Z kolei zadaniem specjalisty diagnozującego rozwój dziecka jest ustalenie indywidualnych wyzwać, którym dziecko powinno sprostać oraz określenie poziomu radzenia sobie z tymi zadaniami.

INTERDYSCYPLINARNA DIAGNOZA ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA to :

1. Przedstawienie rozwojowej sekwencji zachowań zarówno prawidłowych, jak i zaburzonych.
2. Monitorowanie postępów rozwoju.
3. Rozpoznanie aktualnego poziomu rozwoju oraz jego zasobów.
4. Określenie nieprawidłowości lub dysharmonii rozwojowych.
5. Określenie indywidualnych potrzeb rozwojowych i możliwości psychofizycznych dziecka.
6. Wskazanie możliwych zaburzeń i wyjaśnienie funkcjonowania dziecka.
7. Opisanie zachodzących zmian oraz zdefiniowanie ich objawów.
8. Wskazanie i wypracowanie metod, sposobów poprawy lub rozwiązania problemu.
9. Zidentyfikowanie czynników środowiskowych zwiększających wzrost ryzyka zaburzeń.
10. Sklasyfikowanie zaburzeń rozwojowych dziecka.
11. Zapobieganie późniejszym konsekwencjom zaburzeń.
12. Hamowanie postępu lub powikłań już rozwiniętego zaburzenia.

INTERDYSCYPLINARNA DIAGNOZA ROZWOJU DZIECKA

DIAGNOZA

• analiza zebranych danych
• rozpoznanie prawidłowości lub zaburzeń rozwojowych
• identyfikacja przyczyn trudności i deficytów

PROGNOZA

• ocena i plan rozwoju
• zaplanowanie działań, które muszą zostać wdrożone jako terapię, trening, pielęgnację
• ocena trudności lub innych zdarzeń w przypadku nie podjęcia działań

INTERWENCJA

• zaplanowanie terapii
• wskazówki pracy domowej

Temat diagnozy interdyscyplinarnej to temat bardzo rozległy, to wielowymiarowe rozpoznanie funkcjonowania dziecka z uwzględnieniem jego zachowań, zasobów i deficytów. Każde dziecko to indywidualna i niepowtarzalna jednostka psychofizyczna, zatem każde badanie i każda diagnoza zawsze będzie inna. Jednak, by ją przeprowadzić, zawsze musimy brać pod uwagę możliwości integralnego i zrównoważonego rozwoju dziecka, zarówno w aspekcie jego potencjału rozwojowego, jak i zakresu rozpoznania i oceny środowiska, w którym funkcjonuje.

Pierwszym elementem w diagnozie interdyscyplinarnej jest ocena rozwoju psychofizycznego małego dziecka. Składają się na nią następujące elementy: przebieg ciąży i porodu, rozwój motoryczny, rozwój mowy oraz funkcjonowanie emocjonalne. Oceniana jest także komunikacja i sposoby nawiązywania kontaktu, a także zabawa. Krok po kroku rozmawiamy o codzienności małego dziecka, sprawdzając czy jego rozwój od okresu prenatalnego po dzień, w którym zjawił się u terapeuty przebiega w sposób harmonijny. Czyli jaki?

By móc zdiagnozować pojawiające się na etapie rozwoju problemy, w pierwszej kolejności musimy wiedzieć, jak wygląda prawidłowy rozwój małego dziecka, na każdym etapie rozwoju. Zaczynając od życia płodowego, a kończąc na etapie szkolnym czyli wieku 7- 15 lat. By móc rozwiązać pojawiające się problemy rozwojowe na każdym etapie, bardzo ważne jest też, by rodzice przyjęli bardzo ważną zasadę. W pierwszym etapie życia dziecka – zaraz po narodzinach – to oni są najważniejszymi terapeutami swojego dziecka. Jak to możliwe? Po prostu, dbając o dobre nawyki pielęgnacyjne, o pierwsze zabawy i ćwiczenia – możemy zapobiec wielu problemom, które mogą, ale nie muszą się pojawić w późniejszym okresie życia. To nasze wspólne, codzienne funkcjonowanie najlepiej wspiera w rozwoju małe dziecko. To, co mu proponujemy, to jak się z nim bawimy, to jak go pielęgnujemy. Nie mówimy tutaj o specjalnych zajęciach, tylko o świadomości tego, w jaki sposób kształtować dobre nawyki. Jak podnosić, jak przewijać, jak masować. Jakich bodźców i kiedy dostarczać.

Dla dojrzewającego układu nerwowego są to elementy kluczowe – doświadczenia środowiskowe, doświadczenia sensoryczne i jakość rodzicielskiej opieki. Dlatego tak ważne są działania pielęgnacyjno-zabawowe w pierwszym okresie życia, dzięki nim stymulujemy mózg małego dziecka i pozytywnie wpływamy na jego rozwój. Dlatego to rodzice są naturalnymi terapeutami swojego dziecka, jeszcze zanim pojawią się jakiekolwiek problemy. Właściwe działania mogą im też skutecznie zapobiec, bowiem wiele złych nawyków utrwala się w mózgu, a następnie przekłada na funkcjonowanie emocjonalne. Jakość i ilość doświadczeń proponowanych przez rodziców powinna być nie tylko dostosowana do dziecka, ale przede wszystkim do tego konkretnego dziecka. Indywidualne podejście, słuchanie sygnałów, które nam wysyła maluch to klucz do terapeutycznego sukcesu. Ma to ogromne znaczenie zwłaszcza wśród dzieci z zaburzeniami, dla których absolutnie każde działanie jest terapią.

Większość z nas przechodzi przez wszystkie fazy dojrzewania i rozwoju o czasie. Kamienie milowe pojawiające się wtedy, kiedy powinny, niesamowicie cieszą rodziców. Rodzice wręcz czekają na nie, bacznie obserwują, czy pierwszy obrót nastąpił o czasie, a czy pierwszy krok mieści się w normie rozwojowej. Wynikiem tego jest dobry poziom kompetencji poznawczych, społeczno-emocjonalnych, motorycznych i komunikacyjnych. Nabycie ich i umiejętnie korzystanie z nich pozwala na efektywne radzenie sobie z wszystkimi sytuacjami, które nas spotykają, na sprostanie oczekiwaniom społecznym w późniejszych latach życia. By prawidłowy rozwój miał szansę postępować, musimy od narodzin (a w zasadzie od fazy prenatalnej) wspierać dziecko w tym rozwoju i dostarczać mu tego, czego potrzebuje na danym etapie. Kluczowy jest tutaj pierwszy rok życia malucha, bowiem w tym okresie zachodzi najwięcej procesów, które wpływają na późniejsze rozwojowe momenty.

Za kluczowe uznaje się kamienie milowe w wieku 3 miesięcy, kiedy pojawia się umiejętność stabilizacji głowy, następnie około 6 miesiąca – siad, czyli stabilizacja tułowia. Około 9 miesiąca powinna nastąpić stabilizacja miednicy czyli raczkowanie, a wcześniej pełzanie. Zamknięciem jest 12 miesiąc i stabilizacja tułowia w przestrzeni, czyli pierwsze kroki. Tak usytuowane kamienie milowe są umowne i określają granicę „około”, przykładowo norma dla rozpoczęcia chodzenia to czas aż do 18 miesiąca życia. Jedne dzieci zaczną wcześniej, inne później.

Jest jednak grupa dzieci, która boryka się albo z wydarzeniami rozwojowymi, które pojawiają się z wyprzedzeniem lub opóźnieniem. Ten drugi przypadek jest szczególnie ważny. Opóźnienia rozwojowe mogą wynikać z wielu czynników: czynników genetycznych, przebiegu ciąży i porodu, czynników środowiskowych. Opóźnienie rozwoju dziecka skutkuje niższymi kompetencjami, które uniemożliwiają realizację zadań adekwatnych do wieku rozwojowego. Zaburzeniom ulegają proces socjalizacji, proces uczenia się, samoakceptacji czy radzenia sobie ze stresem. Kamienie milowe pojawiają się tutaj później albo nie pojawią się wcale. W rozwoju małego dziecka warto zwrócić uwagę na występowanie objawów, których przedłużanie się może (ale nie musi!) być zwiastunem późniejszych problemów.

Jednym z kryteriów oceny w diagnozie interdyscyplinarnej jest motoryka małego dziecka. Ważna jest ilość i jakość wzorców ruchowych. Ocenia się asymetrie, które do pewnego momentu są czysto fizjologiczne, ale utrzymujące się po 2 miesiącu życia wymagają już oceny neurologa i fizjoterapeuty. Niechęć do leżenia na brzuchu także dużo nam mówi, tak jak wzmożona lub obniżona wrażliwość zmysłów, problemy ze snem, opóźnienie rozwoju mowy. Obserwując dziecko możemy wiele zauważyć i pomóc mu, jeśli coś nas niepokoi. Kiedy należy wrócić szczególną uwagę na pojawiające się problemy i kiedy jest czas na to, by udać się do specjalisty?

Okres od urodzenia do 12 miesiąca życia – nieharmonijny rozwój ruchowy, napięcie mięśniowe, asymetrie ułożeniowe po 6 miesiącu życia, stale zaciśnięte pięści i stale otwarta buzia, brak zainteresowania i zabaw swoimi stopami i rękami, problemy z karmieniem, brak kamieni milowych.

Okres od 12 miesiąca do 3 lat – nieharmonijny rozwój ruchowy, opóźnienia rozwoju mowy, problemy w komunikacji, zbyt duża lub zbyt wysoka wrażliwość sensoryczna, problemy z jedzeniem i snem, trudność z koordynacją ruchową, trudności emocjonalno-społeczne.

Okres od 3 do 6 lat – opóźniony rozwój ruchowy, opóźniony rozwój mowy, problemy z samoobsługą (ubieranie, rozbieranie się), trudności z orientacją w schemacie ciała, nadmierna ruchliwość, trudności ze skupieniem uwagi i koncentracją, trudności społeczno-emocjonalne.

Wspierajcie, bądźcie terapeutami w pierwszym okresie życia dziecka – bawcie się z nim, dostarczajcie bodźców skrojonych na miarę, dbajcie o przyjazną pielęgnację. Czasami tyle wystarczy, by rozwojowych opóźnień nie było.

Duża drażliwość, niepokój – a co za tym idzie – nieustający płacz u najmłodszych dzieci, to często i bardzo trudne doświadczenia wielu rodziców. Rodziców, którzy borykają się z brakiem snu, zmęczeniem i frustracją. A co za tym idzie, ogromnym deficytem zaspokojenia własnych podstawowych potrzeb. Rodzicielstwo jest trudne. Szczególnie pierwsze tygodnia życia z maluszkiem w domu. Kiedy robimy wszystko, by go uspokoić, ukoić i też odpocząć. Często, my rodzice, zadajemy sobie pytania skąd ten płacz, co dolega mojemu dziecku, co jest nie tak, co robię źle? Tymczasem nieustający płacz dziecka, niepokój, problemy ze snem oraz zasypianiem w okresie niemowlęcym mogą być wynikiem problemów okołoporodowych.

Dzieje się tak często, kiedy w czasie porodu wystąpiła duża i przedłużająca się kompresja główki dziecka w kanale rodnym matki, czy też kiedy doszło do owinięcia się pępowiny wokół szyi dziecka. Innymi powodami mogą być zbyt gwałtowny poród czy trudny poród z komplikacjami i użyciem kleszczy czy wspomagania w postaci próżnociągu vacuum. Zwiększona drażliwość i niepokój mogą być również powodowane porodem przez cięcie cesarskie. Kompresja zbyt dużych sił działających na maleńkie dziecko może doprowadzić do zaburzeń napięcia mięśniowego. Dziecko może odczuwać przez długi czas po porodzie bóle głowy, nasilające się szczególnie w czasie leżenia w łóżeczku. Bowiem komfortowe i przyjazne środowisko w brzuchu mamy, w którym panuje optymalna temperatura, gdzie dociera ograniczona ilość bodźców – w bardzo bezpiecznych i przyjaznych warunkach – ulega całkowitej zmianie. Dziecko leży – zmienia więc swoje położenie i pozycję, zaczynają działań zupełnie inne siły, niż te w brzuchu mamy. Dziecko naciska główką na materac, co dodatkowo wzmaga napięcie, docierają do niego bodźce o różnym stopniu nasilenia, nie ma już też tak dużej izolacji jak w czasie życia płodowego.

To wszystko może być powodem rozdrażnienia i niepokoju dziecka, jeżeli jeszcze dodamy do tego dyskomfort bólowy, to płacz dziecka będzie naturalnym sygnałem, że jest mu źle i nie wie jak, nie potrafi sobie z tym poradzić. My rodzice – w pierwszych chwilach życia malucha – możemy próbować odtworzyć warunki, jakie panowały w brzuchu mamy. Możemy to zrobić, o ile jest to bezpieczne dla naszego malucha. Czyli nie ma przeciwwskazań fizjoterapeutycznych i zdrowotnych. Zwykle tak się dzieje w sytuacji porodu bez komplikacji, porodu o czasie, porodu naturalnego. Przebieg ciąży, przebieg samego porodu i postępowania rodziców w pierwszych chwilach życia malucha to ważne czynniki, które należy rozpatrywać wielopłaszczyznowo. Co w sytuacji, kiedy nie mamy „książkowego” porodu i prawidłowo rozwijającej się ciąży?

Doskonałą formą terapii w takich przypadkach jest terapia osteopatyczna, której celem będzie zbalansowanie układu nerwowego noworodka oraz korekcja przebytych urazów w czasie porodu. Poprawa ruchomości kości czaszki, które są w tym momencie niezwykle mobilne i elastyczne, zrównoważenie membran w ciele, praca na kości krzyżowej i innych bardzo ważnych witalnych punktach ciała wpływa na gospodarkę hormonalną i stymuluje prawidłowy rozwój małego dziecka, zapewniając mu relaks i spokój.

Ciało dziecka w bardzo szybki sposób adaptuje się do nowych warunków, a efekty są niezwykle trwałe i odczuwalne przez dziecko. Dlatego warto działać tak szybko, jak to tylko możliwe. Biorąc pod uwagę, że poród to absolutnie zawsze stresowe i trudne wydarzenie dla dziecka, zachęcamy do konsultacji osteopatycznej także rodziców z dziećmi po porodzie bez komplikacji, po to, by wiedzieć jak działać i jak wspomagać dziecko w jego pierwszych chwilach życia, by mu było łatwiej zaadaptować się do zewnętrzach warunków.

Relacje społeczne są bardzo ważnym aspektem naszego życia, bowiem przyszło nam żyć w społeczeństwie, w którym musimy wzajemnie funkcjonować. Jednym nawiązywanie relacji przychodzi prościej, innym trudniej. Każdy z nas jest inny i ma inny typ osobowości. Są wśród nas samotnicy i dusze towarzystwa. Osoby nieśmiałe i takie, które odnajdą się w każdej sytuacji. Jako rodzice również pragniemy, by nasze dzieci odnalazły się w każdej sytuacji, potrafiły nawiązywać przyjaźnie, radziły sobie z krytyką i asertywnością. Niestety takie cechy i umiejętności czasami mogą przysparzać trudności. Funkcjonowania w grupie, otwartości, ale i asertywności trzeba się nauczyć. Z pomocą przychodzą spotkania treningu umiejętności społecznych (TUS).

Funkcjonowanie w grupie – zwłaszcza nowej – nie jest dla dziecka łatwą sprawą. Wydaje nam się, że wielu z nas, dorosłych również często potrzebuje czasu i wsparcia, by zaadoptować się do nowych warunków, przykładowo po zmianie pracy czy miejsca zamieszkania. Dzieci muszą uczyć się nowych zasad czasami z roku na rok. Niektóre bez większych trudności radzą sobie z odnalezieniem się w większej, czy w nowej grupie. Inne borykają się z trudnościami – lękiem związanym z większą grupą, nieśmiałością która się pojawia, niemożnością zdefiniowania swoich emocji i potrzeb. To wszystko może stać się powodem nadmiernego stresu, który pojawi się u dziecka, czego z kolei następstwem są zachowania nie akceptowane społecznie i budzące niepokój rodziców.

Z umiejętnościami społecznymi jest tak samo, jak z nauką czytania czy liczenia – funkcjonowania w grupie musimy się nauczyć. Jednym ta nauka przychodzi naturalnie łatwo, innych możemy wesprzeć poprzez trening umiejętności społecznych. Co to takiego? Mówiąc najprościej to forma wsparcia poprzez zabawę i ćwiczenia, które odbywają się w kilkuosobowych grupach. Dzięki temu, dzieci mogą nauczyć się prawidłowych zachowań społecznych, komunikacji, krytyki, a także rozpoznawania i nazywania swoich emocji oraz emocji innych. Następnie takie sytuacje mogę się później przełożyć na te, występujące w ich codziennym życiu. Na spotkaniach TUS dzieci uczą się także wzajemnego szacunku oraz współpracy. Wszystkiego, co będzie pomocne, by nowa grupa przedszkolna lub szkolna nie zaskoczyła aż tak bardzo. Trening umiejętności społecznych nie tylko pozwala na przełamanie pierwszych lodów w nowym towarzystwie, ale i kształtuję wiarę we własne możliwości i siłę.

Jeśli wielu z Was zastanawia się, czy TUS jest dla Waszego dziecka, czy na pewno aż tak musimy wyolbrzymiać i stawiać na piedestale problemu nawet relacje społeczne – podpowiadamy, że TUS nie jest terapią, jest formą zabawy, wsparcia i zrozumienia, które przynosi ulgę. Dzieci są jak czysta karta, uczą się, nie wiedzą dlaczego ich zachowania wywołują określone skutki. Dzieci mogą postrzegać siebie jako inne, kiedy nikt nie chce się z nimi bawić, kiedy mają trudność, by funkcjonować w grupie, kiedy nie wiedzą jak się odnaleźć. I to nie są wtedy banalne problemy lub jak wolimy my – dorośli – „dziecięce wydziwianie”, a trudności, które mogą mieć realny wpływ na dorosłe życie.

Jeśli zastanawiacie się, czy Wasze dziecko potrzebuje TUS czy ma to być jedynie forma wsparcia, odpowiedzcie na poniższe pytania:

• Czy dziecko jest impulsywne?
• Czy radzi sobie z własnymi emocjami, kontroluje je?
• Jak jest odbierane przez rówieśników? Czy jest lubiane?
• Czy ma trudności w nawiązywaniu kontaktów, stoi raczej z boku grupy czy potrafi przejąć inicjatywę?
• Czy jest nieśmiałe?
• Czy łatwo dopasowuje się do obowiązujących zasad i reguł w przedszkolu / szkole?
• Czy rozumie zasady społeczne?

Jeśli Twoje dziecko sprawia szeroko pojęte problemy wychowawcze, nie radzi sobie z emocjami, nie potrafi dostosować się do nowych sytuacji, a nowa szkoła, przedszkole czy nawet miejsce zamieszkania to ogromny stres i brak akceptacji, warto skonsultować się z psychologiem dziecięcym lub pedagogiem specjalnym, by ocenić, czy nie wskazane byłoby dodatkowe wsparcie dziecka treningiem umiejętności społecznych.

Jak wygląda TUS

• to tworzenie szablonów / schematów problemów, z którymi dziecko może się spotkać w grupie, różne formy ich rozwiązania oraz próba zastosowania ich w codzienności
• zajęcia prowadzone są w formie zabawy, dzięki czemu dzieci chętnie się w nie angażują i „uczą” zasad społecznych trochę przy okazji
• zajęcia organizowane są w grupach lub w parach, oparte są o zabawy tematyczne, dyskusję oraz omawianie i nazywanie emocji
• zajęcia uczą również koncentracji, skupienia uwagi na obecnej chwili i na tym, co akurat się dzieje, uczymy uważności i akceptacji własnych myśli, uczuć – uczymy o tym również mówić
• dużą wagę przykładamy do technik oddychania i tego, jak oddech wpływa na nasze ciało, nasz mózg i nasze emocje – pomagamy w ten sposób nauczyć się samoregulacji

TUS może być zwykłymi spotkaniami Waszych dzieci, dzięki którym funkcjonowanie w grupie (zwłaszcza nowej, szkolnej czy przedszkolnej) może być dużo łatwiejsze, ale mogą to też być spotkania, dzięki którym funkcjonowanie w grupie stanie się w ogóle możliwe!

Przyjście na świat dziecka to prawdziwy przełom. Dla rodziców i dla dziecka. Pojawia się wiele nowych zagadnień, pojawia się zmęczenie, pojawiają się wątpliwości. Nastaje nowe życie, które próbujemy intuicyjne opanować. Intuicyjnie, bo przecież dziecko nie rodzi się z instrukcją obsługi. My też nie stajemy się rodzicami z dnia na dzień. To proces, w którym intuicja pomaga. Biorąc pod uwagę, jak często my – rodzice – zmagamy się z różnymi problemami i pytaniami, na które nie znamy odpowiedzi, warto udać się na konsultacje osteopatyczne, zwłaszcza kiedy intuicja podpowiada nam, że nie wszystko wygląda tak, jak powinno – kiedy czujemy niepokój i strach o rozwój maluszka.

Obserwacja rozwoju dziecka w ujęciu osteopatycznym jest obserwacją spokojną, przyjazną i holistyczną. Możemy ją bezpiecznie zastosować u niemowlaków urodzonych bez problemów, jak i u tych, u których możemy się spodziewać problemów rozwojowych, z różnych przyczyn. Na czym polegają konsultacje osteopatyczne w Tutti?

1/ Przeanalizowanie i obserwacja kolejnych etapów rozwoju dziecka począwszy od analizy poszczególnych faz narodzin:

• oceniamy i analizujemy sposób i jakość adaptacji poporodowej
• analizujemy wpływ różnych czynników na niemowlę – tych zewnętrznych, ale i tych z życia płodowego
• oceniamy jakość i sposób oddychania – zwracamy szczególną uwagę na powszechne problemy z oddychaniem przez usta
• oceniamy rozwój dziecka w odpowiednich skalach rozwojowych

2/ Przygotowanie planu i określenie etapów postępowania terapeutycznego uwzględniającego postawione dotychczas diagnozy i ewentualne choroby lub ich brak:

• interpretujemy informacje wywiadu chorobowego dotyczące stanu zdrowia dziecka
• oceniamy czy i jak choroba matki może wpływając na nienarodzone jeszcze dziecko
• oceniamy czy i jak wydarzenia okołoporodowe mogą lub będą mogły mieć wpływ na dziecko, jego aktualny i przyszły stan zdrowia

Konsultacje osteopatyczne prowadzimy pod kątem:

1/ Działań i podjętych interwencji w czasie porodu oraz ich wpływu na matkę i dziecko

2/ Problemu płaczącego dziecka – próbujemy określić, czy mamy do czynienia z przyczynami neurologicznymi, biomechanicznymi czy żołądkowo-jelitowymi

3/ Trudności w karmieniu – oceniamy, jak dziecko chwyta pierś, jak przylega do piersi w czasie karmienia

Konsultacje osteopatyczne przeznaczone są dla rodziców nie tylko nowo narodzonych niemowląt, ale prowadzimy je także pod kątem prawidłowego rozwoju dziecka w pierwszych latach życia:

• sprawdzamy rozwój poznawczy, czyli oceniamy prawidłowość osiągania kamieni milowych rozwoju w pierwszym roku życia, a także badamy odruchy noworodka i odruchy posturalne
• interpretujemy zasady rozwoju neurologicznego, czyli kształtowanie się wzorca ruchu, rozwój motoryczny, kształtowanie postawy
• oceniamy sposoby i jakość oddechu
• pomagamy z nowo powstałymi wyzwaniami dla wszystkich członków rodziny
• pomagamy w radzeniu sobie z zaburzeniami emocjonalnymi dziecka

Przygotowane dla Państwa konsultacje osteopatyczne przeznaczone są dla dzieci, u których zauważamy pewne problemy, zwłaszcza w powyższych zakresach, ale i dla dzieci, u których nic poważnego nie znajdujemy, ale chcemy po prostu sprawdzić, czy rozwój następuje prawidłowo i harmonijnie.

Zapraszamy do Tutti.

Konsultacje niemowlęce od 0 do 12 miesiąca życia już dostępne!

Wiemy, jak wielu z Was boryka się różnymi problemami rozwojowymi u swoich dzieci. Wiemy, bo widzimy, jak zachowują się dzieci pod opieką logopedów, psychologów i pedagogów. Wiemy też, jak ważne jest wczesne wspomaganie rozwoju i odpowiedni czas, by je rozpocząć. Jednocześnie zdajemy sobie sprawę z tego, iż możecie być zagubieni, nie wiedzieć jak rozpocząć stosowne działania i czym w ogóle jest wczesne wspomaganie rozwoju. Dlatego dziś przybliżamy temat, wierząc że pomoże on nie jednemu z Was!

Poniżej wyjaśniamy czym jest WWR i co zrobić, by uzyskać program dla swojego dziecka. Jeśli czujesz, że informacji jest zbyt wiele i dalej nie wiesz od czego zacząć, zapraszamy do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Tutti – w ramach konsultacji pomożemy Ci zorganizować Wczesne Wspomaganie Rozwoju dla Twojego dziecka, udzielając wszystkich informacji.

Czym jest wczesne wspomaganie rozwoju dziecka?

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka to zespół działań rehabilitacyjnych, pedagogicznych, psychologicznych, medycznych ukierunkowanych na konkretne dziecko i jego problem. To też zespół działań wspierających, skierowanych do rodziny dziecka, podjętych i wynikających bezpośrednio z rozpoznania zaburzeń rozwojowych. Konkretnych i dotyczących konkretnej osoby – małego człowieka.

Najważniejszym celem zajęć wczesnego wspomagania rozwoju jest pobudzanie psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka od chwili wykrycia niepełnosprawności do momentu podjęcia nauki w szkole. Dobrze jest rozpocząć program zajęć jak najwcześniej – wtedy szanse na jego powodzenie i niwelowanie problemów są największe. Zajęcia WWR prowadzone są zawsze bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną, a ich cechą charakterystyczną jest fakt, iż są przeznaczone dla małych dzieci, które nie mają jeszcze obowiązku szkolnego. Dzięki temu WWR możemy rozpocząć już na etapie żłobka jeśli zachodzi taka konieczność! To bardzo ważne, bowiem to ogromna szansa na sukces i lepsze funkcjonowanie malucha w późniejszych okresach jego życia.

Zajęciami w ramach wczesnego wspomagania rozwoju powinny być objęte dzieci ze wszystkimi problemami rozwojowymi, a w szczególności dzieci:

• z uszkodzonym wzrokiem
• z uszkodzonym słuchem
• z niepełnosprawnością umysłową
• z niepełnosprawnością ruchową
• z autyzmem
• z zaburzeniami zachowania
• z wolniejszym i nieharmonijnym rozwojem
• wychowujące się w niekorzystnych warunkach środowiskowych.

Czy wszystkie dzieci mogą uzyskać taką pomoc?

Wczesnym wspomaganiem rozwoju objęte mogą być dzieci, u których rodzice, lekarze lub inni specjaliści rozpoznali symptomy wskazujące, że rozwój dziecka jest zaburzony. Jeśli placówka żłobkowa lub przedszkolna w swoim zespole ma odpowiednich specjalistów bądź jest placówką integracyjną – jak nasza, szanse na wyłapanie problemów w codziennym funkcjonowaniu są dużo większe. Co za tym idzie? Program WWR może być bardzo szybko wdrażany. Dzięki temu maluch dostaje możliwość wyrównania szans i rozwojowej pracy, tak szybko, jak tylko to możliwe. Bardzo często dzięki umiejętnie prowadzonym zajęciom WWR, dziecko niweluje zaburzenia rozwojowe i do czasu osiągnięcia wieku szkolnego, jest w stanie pokonać wyrównać rozwojowe różnice względem pozostałych dzieci.

Gdzie powinni zgłosić się rodzice, aby ich dziecko zostało objęte wspomaganiem rozwoju?

Krok 1

Rodzice, którzy są zaniepokojeni nieprawidłowym rozwojem swojego dziecka i chcą uzyskać specjalistyczną pomoc powinni zgłosić się do publicznej Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej. Często, w przypadku wyłapania problemów przez zespół żłobkowy czy kadrę pedagogiczną przedszkola, kierujemy Was do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej i udzielamy niezbędnej pomocy w formalnościach. Rodzice bądź prawni opiekunowie wypełniają wniosek o wydanie opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju dziecka.

Krok 2

Rodzice zgłaszając się do poradni w ustalonym terminie z dzieckiem powinni mieć ze sobą książeczkę zdrowia dziecka oraz wyniki przeprowadzonych dotychczas badań specjalistycznych (wyniki badań lekarskich, wypisy ze szpitala, wyniki badania wzroku czy słuchu, wyniki badań psychologicznych). Specjaliści poradni przeprowadzają z rodzicami szczegółowy wywiad, zdiagnozują poziom funkcjonowania dziecka, udzielają rodzicom porady, natomiast decyzję o wydaniu opinii podejmuje zespół orzekający poradni.

Krok 3

Twoje dziecko uzyskało opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka wydaną
przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną. Teraz możesz rozpocząć poszukiwania miejsca, w którym program może być realizowany. Zwykle są to placówki przedszkolne lub żłobkowe z oddziałami integracyjnymi oraz prywatne Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne.

Krok 4

Gdy otrzymasz zawiadomienie o przyznaniu zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka możesz zgłosić się nas! Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna TUTTI oraz placówki Bajkowa i Tęczowa Kraina realizują WWR w ramach swojego codziennego funkcjonowania!

Jak wygląda wczesne wspomaganie rozwoju?

WWR realizowany jest przez zespół specjalistów, w skład którego wchodzą – w zależności od potrzeb dziecka – psychologowie, logopedzi, oligofrenopedagodzy, rehabilitanci, specjaliści w zakresie pracy z dziećmi autystycznymi

Dla każdego dziecka opracowywane są indywidualne programy terapii dostosowane do potrzeb i możliwości dzieci.
W naszej pracy wykorzystujemy następujące metody:

• metoda ruchu rozwijającego W. Sherborne
• metoda Dobrego Startu – M. Bogdanowicz
• elementy metody Integracji Sensorycznej
• muzykoterapia
• elementy arteterapii
• pedagogika zabawy
• pedagogika Marii Montesorii
• elementy Programu Aktywności M. i Ch. Knillów
• logorytmika
• metody relaksacyjnych
• metody komunikacji alternatywnej
• stymulacja polisensoryczna.

Rodzaje prowadzonej terapii:

Terapia pedagogiczna

Terapia pedagogiczna – to specjalistyczne działania mające na celu niesienie pomocy dzieciom ujawniającym różnego rodzaju nieprawidłowości rozwoju i zachowania. Zaburzenia te koryguje się poprzez odpowiednie oddziaływania specjalistyczne o charakterze psychologiczno – pedagogicznym i profilaktycznym. Jest to szczególnie ważne na początku kariery szkolnej dziecka. Trudnościom szkolnym często towarzyszą także trudności wychowawcze, zaburzenia aktywności, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia relacji społecznych. W celu eliminowania niepowodzeń szkolnych oraz ich ujemnych konsekwencji podejmuje się działania za pomocą środków pedagogicznych. Prowadzona jest terapia pedagogiczna w formie indywidualnej i grupowej.

Celem terapii pedagogicznej jest:

• stymulowanie i usprawnianie rozwoju funkcji psychomotorycznych,
• wyrównywanie braków w wiadomościach i umiejętnościach manualnych,
• eliminowanie niepowodzeń szkolnych oraz ich emocjonalnych i społecznych konsekwencji.

Zasady terapii pedagogicznej:

1. Indywidualizacja środków i metod oddziaływania.
2. Powolne stopniowanie trudności w nauce czytania i pisania.
3. Korekcja zaburzeń: ćwiczenie przede wszystkim funkcji najgłębiej zaburzonych i najsłabiej opanowanych umiejętności.
4. Kompensacja zaburzeń: łączenie ćwiczeń funkcji zaburzonych z ćwiczeniami funkcji niezaburzonych w celu tworzenia właściwych mechanizmów kompensacyjnych.
5. Systematyczność.

 Terapia psychologiczna

W ramach wsparcia psychologicznego podejmowane są oddziaływania mające na celu stymulowanie i usprawnianie funkcji poznawczych i sfery emocjonalnej.

Metody pracy z dzieckiem dobierane są do potencjalnych możliwości dziecka i jego indywidualnych potrzeb, biorąc pod uwagę wiek dziecka, poziom rozwoju psychoruchowego oraz niepełnosprawność.

Celem terapii psychologicznej jest wspieranie dziecka z trudnościami i deficytami rozwojowymi we wszechstronnym rozwoju w zakresie wszystkich jego obszarów – rozwoju emocjonalnego, umysłowego, społecznego, fizycznego.

Cele terapii psychologicznej:

• systematyczne dążenie do poprawy jakości życia dziecka, pomimo występującej niepełnosprawności lub zaburzeń rozwoju,
• pomoc dziecku w pełnym wykorzystaniu potencjału rozwojowego, jakim dysponuje w zakresie funkcji poznawczych i rozwoju emocjonalnego,
• wyzwalanie i wzmacnianie samorzutnej aktywności społecznej i poznawczej, przejawianej w różnych formach zabawy.

Terapia logopedyczna

Celem terapii jest kształcenie i doskonalenie prawidłowego rozwoju komunikacji werbalnej lub alternatywnej. Podczas zajęć realizowane są następujące ćwiczenia:

• stymulacja narządów artykulacyjnych,
• ćwiczenia fonacyjne, ćwiczenia słuchowe – słuchu fonemowego, fonetycznego i melodii wypowiedzi,
• wywoływanie i utrwalanie prawidłowej artykulacji głosek,
• ćwiczenia rozwijające, bogacące zasób słów w słowniku biernym i czynnym,
• ćwiczenia rozwijające mowę spontaniczną, umiejętność wypowiadania się zadaniami.

Terapia odbywa się w gabinetach bardzo dobrze wyposażonych w pomoce logopedyczne, w tym liczne programy multimedialne. Logopedzi wykorzystują metody i narzędzia indywidualnie dostosowane do każdego dziecka. Ponadto, wszyscy rodzice mogą liczyć na zajęcia/warsztaty instruktażowe oraz na bieżąco korzystać z pomocy specjalistów w zakresie terapeutycznej pracy z dzieckiem, w warunkach domowych.

Terapia rehabilitacyjna

Wczesne rozpoznanie zaburzeń lub niepełnosprawności powoduje szybkie wprowadzenie rehabilitacji, która daje szansę na całkowitą normalizację rozwoju lub ograniczenie deficytów rozwojowych. Celem terapii jest przygotowanie dziecka do uczestniczenia w normalnym życiu rodzinnym i społecznym.

W ramach oddziaływania rehabilitacyjnego podejmowane są następujące działania:

• stymulowanie aktywności i samodzielności  dziecka poprzez zabawy ruchowe,
• rozwijanie ogólnej sprawności ruchowej dziecka,
• pobudzanie zmysłów dziecka,
• stymulowanie układów: przedsionkowego, proprioceptywnego i dotykowego,
• integracja czynności zmysłowo- ruchowych,
• poprawa napięcia mięśniowego w obrębie postawy, a wtórnie także w obrębie ręki,
• rozwijanie motoryki małej i dużej,
• doskonalenie umiejętności planowania motorycznego,
• doskonalenie równowagi w różnych pozycjach ciała,
• doskonalenie koordynacji wzrokowo- ruchowej,
• doskonalenie percepcji wzrokowej i słuchowej,
• rozwijanie świadomości własnego ciała i  przestrzeni.

Dobór i sposób wykonywania ćwiczeń rehabilitacyjnych uzależniony jest od indywidualnych potrzeb dziecka objętego wczesnym wspomaganiem. Po dokonaniu oceny fizjoterapeutycznej poprzez wywiad i obserwację układa się indywidualny program terapii.

Rehabilitacja ruchowa z dziećmi prowadzona jest głównie metodą Integracji Sensorycznej, metodą PNF, elementami metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne oraz elementami metody NDT-Bobath.

Rehabilitanci wykorzystują różne metody i formy pracy dobierając je indywidualnie w zależności od potrzeb i możliwości psychofizycznych dziecka. Ponadto rehabilitanci udzielają  indywidualnych konsultacji i prowadzą warsztaty dla rodziców wskazując jak w warunkach domowych pobudzać rozwój ruchowy dziecka.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, porozmawiać ze specjalistami, zasięgnąć konsultacji – zgłoś się do nas!

Autor: Mariola Kocjan, pedagog specjalny, psycholog, terapeuta EMDR i terapeuta niedojrzałości neuropotorycznej metodą INPP

Już za chwilę półmetek roku. Dla rodziców małych dzieci ostatnie miesiące były czasem wyboru placówek przedszkolnych i szkolnych. Często kryterium wyboru, zwłaszcza w sytuacjach, kiedy rozwój małego dziecka jest zaburzony, jest odpowiednie wsparcie, jakie placówka może zaoferować na miejscu, podczas codziennej opieki nad dzieckiem. Dobrze wiedzieć, jakie formy wsparcia rozwoju są dostępne i jakie kryteria należy spełnić, by móc z nich korzystać.

WWR, czyli Wczesne Wspomaganie Rozwoju

Program dla małych dzieci, najbardziej kompleksowy, pozwalający na dobór wsparcia w obszarach, jakie szwankują. WWR jest przyznawany dla dzieci od urodzenia aż do rozpoczęcia edukacji szkolnej, czyli do 7 roku życia dziecka. Cel WWR jest szeroki – poprawa funkcjonowania w obszarze rozwojowymi, w którym dziecko prezentuje zaburzenia czy opóźnienia rozwojowe. WWR jest programem wielowymiarowym, czyli rodzic wraz z poradnią pedagogiczno-psychologiczną ustala na podstawie wywiadu rodzicielskiego, opinii specjalistów oraz dokumentacji medycznej, w jakim obszarze wsparcie jest niezbędne. Terapia jest prowadzona równocześnie przez wielu specjalistów, dzięki czemu jest niezwykle skuteczna i stosunkowo szybko przynosi pożądane efekty. Wskazania, dzięki którym możemy starać się i uzyskać WWR to opóźniony rozwój mowy, opóźnienia psychoruchowe, zaburzenia emocjonalne, autyzm, ADHD, niepełnosprawność intelektualna.

Bardzo często w ramach prowadzenia WWR terapia prowadzona jest równocześnie przez terapeutę SI, fizjoterapeutę, logopedę, pedagoga specjalnego i psychologa dziecięcego. By terapia przyniosła oczekiwane efekty, warto jak najszybciej wdrożyć WWR. Dlatego tak istotne jest niebagatelizowanie nawet najdrobniejszych nieścisłości rozwojowych oraz zachowań, cech, które nas niepokoją. Warto to po prostu sprawdzić. Obserwacja rodziców jest zatem kluczowa, bowiem to oni zawsze pierwsi zauważają niepokojące objawy – w takim momencie dobrze sprawdzić w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej wątpliwości dotyczące rozwoju dziecka.

WWR możliwy jest do realizowania w różnych poradniach psychologiczno-pedagogicznych prywatnych i publicznych, a także w wielu placówkach przedszkolnych, a nawet żłobkowych. Warto wybrać ośrodek tak, by na miejscu byli dostępni wszyscy specjaliści, których potrzebuje nasze dziecko. Warto również wybrać placówkę przedszkolną realizującą WWR i KS, ponieważ wtedy zajęcia te realizowane są w czasie, kiedy dziecko jest pod opieką placówki edukacyjnej.

Kształcenie specjalne w edukacji

Kształcenie specjalne to kolejny program, którym objęte są dzieci przedszkolne i szkolne. Program dedykowany jest dzieciom od 2,5 roku życia, bowiem to czas kiedy dziecko może rozpocząć edukację przedszkolną. Dzięki orzeczeniu o kształceniu specjalnym edukacja może przebiegać w indywidualny i w pełni dostosowany do potrzeb ucznia sposób – zgodny z jego ograniczeniami i możliwościami. Zespoły, które orzekają o potrzebie KS, przede wszystkim wydają takie orzeczenia dla dzieci niesłyszących i słabosłyszących, niewidomych, z afazją lub inną niepełnosprawnością intelektualną, ruchową, z zaburzeniami spectrum autyzmu, z niepełnosprawnościami sprzężonymi, ale także dla dzieci niedostosowanych społecznie lub będących w grupie osób zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Orzeczenie zawiera między innymi określenie czasu edukacji, na jaki jest przyznawane wraz z diagnozą możliwości i potencjały dziecka, poznania jest zasobów i mocnych stron, a jest próbą przewidywania i rokowania co do dalszej, edukacyjnej sytuacji dziecka. W orzeczeniu zawarte są również wskazania – jaka forma realizacji KS i gdzie będzie najlepsza, czy może to być zwykła placówka, czy placówka z oddziałami integracyjnymi, czy też ze względu na duży stopień niepełnosprawności – placówka specjalna. W orzeczeniu wskazane też powinny być formy pracy, rodzaje specjalistycznej terapii, pomoce naukowe, a także zalecane wsparcie dla rodziców i opiekunów.

Program za życiem dla niepełnosprawności i wad wrodzonych

Rządowy program Za życiem składa się z wielu obszarów, mających nieść pomoc na różnych etapach życia, wspierać osoby niepełnosprawne, z wadami letalnymi i niepełnosprawnością. Jednym z obszarów, w jakim działa jest wczesna rehabilitacja dzieci, u których zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne upośledzenie lub chorobę zagrażającą życiu. W większości przypadków dotyczy to schorzeń, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju lub w czasie porodu. Celem działania programu jest zwiększenie efektywności i dostępności form terapii i rehabilitacji wśród dzieci, u których zdiagnozowano upośledzenie, zaburzenia rozwojowe czy ciężką, zagrażającą życiu chorobę.

Świadczenia realizowane są przez ośrodki rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych i poradnie psychologiczno-pedagogiczne, a także gabinety terapeutyczne, którym przyznana została możliwość działania w ramach programu. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Tutti prowadzi  terapie w ramach programu za życiem.

Pamiętajcie, iż będąc rodzicami dziecka z niepełnosprawnością, dziecka z chorobami genetycznymi, czy dziecka z zaburzeniami rozwojowymi zarówno w stopniu lekkim, jak i znacznym – macie prawo, by korzystać z wszechstronnego wsparcia terapeutów, tak by umożliwić dzieciom lepsze funkcjonowanie w społeczeństwie i lepsze dalsze życie.

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Tutt realizuje obecnie terapie we wszystkich trzech opisanych powyżej programach wspierających rozwój dziecka.

 

 

Gotowość szkolna do niedawna była pojęciem nieznanym i chyba trochę pomijanym w procesie dojrzewania dziecka i jego startu w szkole. Po prostu dziecko kończyło 7 lat i zaczynało szkołę podstawową. Mało kto się zastanawiał, czy jest na to gotowe, czy sobie poradzi. Ewentualne, zauważane przez nauczycieli czy rodziców problemy, zwykle miały jedno wytłumaczenie – dziecko jest leniwe, nie chce się uczyć. To był błąd! Dziś na szczęście wiemy zdecydowanie więcej o małych dzieciach, ich dojrzewaniu układu nerwowego, ich gotowości do zmiany i adaptacji w nowych warunkach. Wiemy też, że dziecko absolutnie ZAWSZE chce się uczyć! Małe dzieci przejawiają niejako wrodzony pęd do wiedzy, chcą wszystko poznać, wszystko zbadać. Trzeba tylko im na to pozwolić.

Obecnie najważniejszą rolą przedszkola i poradni psychologiczno-pedagogicznej jest określenie
w grupie sześciolatków gotowości szkolnej dzieci. Dzieci bez tej gotowości nie poradzą sobie z nauką. Często, w przypadku posyłania dzieci do szkoły „bo tak trzeba”, maluchy szybko trafiają do poradni lub na zajęcia wyrównawcze. O ile nauczyciel dobrze zdiagnozuje przyczynę, a nie stwierdzi po prostu, że dziecku się nie chce uczyć.

Jak sprawdzić czy dziecko autentycznie jest gotowe do rozpoczęcia przygody szkolnej? Potrzebujemy większej ilości składników, niż tylko określony wiek – 7 lat – dziecka. Jak to stwierdzić? Przez obserwację! Dlatego to rolą nauczyciela przedszkolnego i rodziców jest obserwowanie i notyfikacja niepokojących objawów. Obserwujemy przede wszystkim dziecko podczas swobodnej zabawy, nawiązywania nowych znajomości z rówieśnikami i funkcjonowania z nimi, zachowania podczas zorganizowanych zajęć edukacyjnych. Równie ważna jest samoobsługa dziecka – to ile potrafi zrobić samodzielnie i czy chętnie działa w codziennych sytuacjach samodzielnie. Rodzice mogą dodatkowo sprawdzać, jak dziecko zachowuje się podczas rodzinnych uroczystości czy jak radzi sobie z domowymi obowiązkami. Taka obserwacja, a następnie analiza zachowań pozwoli nam na zdefiniowanie gotowości szkolnej dziecka. Analiza powinna nam pozwolić stwierdzić, iż nasz 6-cio latek rozwija się zgodnie z normą i oczekiwaniami, które wynikają z jego biologicznego wieku. Kiedy rozwój społeczny, emocjonalny, umysłowy, fizyczny i odpornościowy jest w normie i upływa harmonijnie – możemy mówić o spełnionych warunkach gotowości szkolnej.

Jakie czynniki świadczą o gotowości szkolnej w zakresie rozwoju społecznego?

– funkcjonuje dobrze w grupie rówieśniczej, chętnie się bawi i rzadko konfliktuje z innymi

– wie, co wolno, a czego nie – respektuje narzucone zasady, przyjmując je jako obowiązujące

– wykonuje polecenia kierowane bezpośrednio do niego, jak i będąc w grupie rówieśniczej

Jakie czynniki świadczą o gotowości szkolnej w zakresie rozwoju emocjonalnego?

– skupia swoją uwagę na zadaniu i zasadniczo je kończy

– potrafi bez problemów rozstać się z rodzicem na czas pobytu w szkole, przedszkolu, u dziadków

– cieszy się z wygranej, respektuje porażkę – nie krzyczy i nie płacze, kiedy coś idzie nie po jego myśli lub nie wychodzi, tak jak powinno

Jakie czynniki świadczą o gotowości szkolnej w zakresie rozwoju umysłowego?

– jest zainteresowany otoczeniem

– wciąż chce poznawać nowe rzeczy, zjawiska

– zadaje pytania i sucha z zainteresowaniem odpowiedzi

– potrafi liczyć na palcach, potrafi policzyć przedmioty

– klasyfikuje zbiory

– zna kolory

– rozróżnia stronę lewą od prawej

– dzieli wyrazy na sylaby i głoski

– jest w stanie nauczyć się na pamięć krótkiej piosenki, czy wierszyka

– potrafi słuchać bajek i o nich opowiadać

– rozróżnia gdzie jest na, obok, przed, za…

– potrafi tworzyć logiczne opowiadania

– potrafi powiedzieć coś o sobie i swoich bliskich – przedstawić się, powiedzieć gdzie mieszka, ile ma lat, co lubi mama, tata, siostra, brat

Jakie czynniki świadczą o gotowości szkolnej w zakresie rozwoju fizycznego?

– biega, skacze, pokonuje przeszkody

– potrafi stać na jednej nodze

– ma już pewną odporność i tylko czasami jest nieobecny w przedszkolu z powodu choroby

– potrafi malować, rysować, lepić z plasteliny

– posługuje się nożyczkami

– nie męczy się zbyt szybko

– jest samodzielny – pije i je sam, korzysta z toalety, myje ręce, ubiera się i rozbiera, może ale nie musi potrafić wiązać buty

Patrząc na wszystkie powyższe punkty, widzimy że to nauczyciel przedszkolny jest na pierwszej linii z przedszkolakiem i to on wie o nim zdecydowanie najwięcej. Jeśli nauczyciel ma jakiekolwiek wątpliwości lub nie do końca jest przekonany, że rozwój dziecka na którejkolwiek płaszczyźnie idzie zgodnie z normą, powinien przekazać rodzicom sugestię, by udali się do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej na konsultację z dzieckiem i jego ewentualną diagnozę. W Poradni specjaliści spróbują pomóc i ustalić, czy dziecko jest zdrowo i harmonijnie rozwiniętym sześciolatkiem. Podczas konsultacji nie sprawdzamy umiejętności czytania czy liczenia – sprawdzamy jego rozwój ogólnie, stwierdzając czy poradzi sobie w szkole, czy jest dla niego jeszcze za wcześniej. Taką ocenę gotowości szkolnej rodzic może wykonać, zgłaszając się do terapeuty samodzielnie – bez informacji ze strony przedszkola. Po co? By ocenić poziom rozwoju dziecka i upewnić się, że przebiega on proporcjonalnie do wieku. Pamiętajmy, że gotowość szkolna to proces. Proces, który przechodzimy razem: dziecko + przedszkole + rodzice. Tylko tak efekt może być osiągnięty.

Ważne jest aby zrozumieć jak dziecko myśli, rozwiązuje problemy i przyswaja nowe informacje, jakie są jego zdolności intelektualne, szczególne uzdolnienia, a także czy istnieje potrzeba zdiagnozowania zaburzeń rozwojowych. Wczesne rozpoznanie potrzeb i trudności w procesie rozwoju, pozwoli na odpowiednie zbudowanie dobrego procesu edukacyjnego i terapeutycznego, a także przygotowania sieci wsparcia dla całej rodziny.

Poznanie i zrozumienie specyficznych potrzeb dziecka, pozwoli skoncentrować się na obszarach wymagających wsparcia i zastosować odpowiednie interwencje, aby zaburzenia nie utrudniały dziecku rozwój i żeby wykorzystać jak najlepiej jego wrodzony potencjał rozwojowy.

Takie działania mogą pozwolić zidentyfikować  u dzieci obszary wybitnych zdolności intelektualnych, dla których będzie potrzeba stworzenia bardziej zaawansowanego programu nauczania.

Nasze działania będziemy mogli prowadzić od teraz dzięki rozbudowaniu oferty terapeutyczno-edukacyjnej  o możliwość wykorzystana Testu Stanford-Binet 5, który mierzy pięć głównych typów inteligencji, z których każdy składa się z dwóch subtestów oceniających zdolności werbalne i niewerbalne. Uzyskane wyniki będzie można wykorzystać do diagnozowania zdolności intelektualnych, identyfikowania szczególnych uzdolnień oraz diagnozowania zaburzeń rozwojowych. Pozwoli to nam wychwycić odchylenia od normy intelektualnej w procesie rozwoju, zaburzenia rozwoju, a także zdiagnozować niepełnosprawność dziecka.

Dzięki zastosowaniu narzędzia w postaci testu który mierzy pięć głównych czynników inteligencji: rozumienie płynne, wiedzę ilościową, przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne, pamięć roboczą oraz szybkość przetwarzania informacji, rozpoznamy zasoby w następujących obszarach :

Płynne rozumowanie

• Dziecko posiada zdolności do radzenia sobie z nieznanymi sytuacjami i tworzeniem nowych strategii rozwiązywania problemów i będzie potrafiło rozwiązać zadania polegające na odnajdywaniu poprawnych sekwencji logicznych, rozwiązywaniu zagadek i identyfikowaniu wzorców.
• Dziecko posiada zdolność myślenia abstrakcyjnego będzie potrafiło operować pojęciami, które nie mają bezpośredniego związku z rzeczywistością fizyczną, jak np. rozumienie metafor, analogii i złożonych pojęć teoretycznych.

Wiedza

• Dziecko przez cały okres rozwoju i edukacji zdobywa wiedzę i znajomość faktów, umiejętności językowych, zasad matematycznych oraz nauk przyrodniczych.
• Dziecko wykorzystuje w codziennym funkcjonowaniu wiedzę zdobytą poza formalną edukacją, np. znajomość czynności samoobsługowych, dbania o higienę, orientacji
  w otoczeniu i przestrzeniach oraz rozumieniu zjawisk społecznych.

Rozumowanie ilościowe

• Dziecko na różnym etapie edukacji opanowuje umiejętność operowania liczbami, zarówno w prostych obliczeniach, jak i w bardziej złożonych problemach matematycznych.
• Dziecko zdobywa umiejętności zrozumienia zależności między liczbami, np. proporcji, równań i różnic.
• Dziecko potrafi rozwiązać zadania, które mogą obejmować różnorodne problemy matematyczne, od podstawowych działań arytmetycznych po skomplikowane zadania wymagające logicznego myślenia i zastosowania wiedzy matematycznej w praktyce.

Przetwarzanie wizualno-przestrzenne

• Dziecko potrafi rozpoznawać oraz rozróżniać i interpretować kształty, wzory i struktury.
• Dziecko potrafi wykonywać zadania związane z układaniem klocków, odtwarzaniem wzorów i orientacją przestrzenną, np. nawigacja w labiryncie czy układanie puzzli.

Pamięć robocza

• Dziecko posiada umiejętności zapamiętywania i przechowywania informacji przez krótki czas, np. sekwencji liczb, słów czy obrazów.
• Dziecko potrafi przetwarzać i wykorzystywać zapamiętane informacje w praktyce, np. odtwarzanie sekwencji w odwrotnej kolejności, rozwiązywanie problemów na podstawie zapamiętanych danych.

Wykorzystując w naszej poradni Test inteligencji Stanford-Binet będziemy mogli uzyskać kompleksowy obraz zdolności poznawczych dziecka, a co za tym idzie będziemy mogli lepiej pomóc w identyfikacji obszarów, które wymagają wsparcia, a także tych, które stanowią jego mocne strony .

Wykorzystanie i wprowadzenie nowego narzędzia pozwoli naszym specjalistom na jeszcze lepszą pracę nad edukacją i rozwojem naszych podopiecznych. Zapraszamy do kontaktu wszystkich zaniepokojonych rozwojem swoich dzieci rodziców. W szczególności z podejrzeniem zespołu Aspergera, spectrum autyzmu, niepełnosprawnościami ruchowymi, afazją czy opóźnionym rozwojem mowy. Test Stanford-Binet 5 to jedyny test, który precyzyjnie pomaga rozróżnić stopnie niepełnosprawności i zaburzeń u osób badanych.

Procedura i etapy  testu inteligencji Stanford-Binet

Przeprowadzenie Testu Stanford Binet składa się z kilku etapów :

• Pierwszym z nich jest wywiad z rodzicami opiekunami dziecka
• Następny to wstępna rozmowa i obserwacja – psycholog przeprowadza rozmowę z dzieckiem i opowiada o badaniu w sposób prosty i zrozumiały, a zarazem nawiązuje kontakt z dzieckiem.
• Kolejnym krokiem jest wykonywanie zadań testowych  – dziecko wykonuje zadania z różnych subtestów, które mogą obejmować układanie obrazków, rozwiązywanie zagadek, odpowiadanie na pytania dotyczące wiedzy ogólnej i matematyki.
  Czas trwania – testu może wynosić od 45 minut do 90 minut.
• Po zakończeniu testu następuje ocena wyników – psycholog analizuje wyniki testu, porównując je do norm wiekowych.
• Ostatnim etapem jest przygotowanie raportu i omówienie wyników –  zaproszeni rodzice/opiekunowie otrzymują szczegółowy raport z wynikami oraz zaleceniami dotyczącymi dalszych kroków, takich jak ewentualne wsparcie edukacyjne czy terapeutyczne.

Przebieg testu inteligencji Stanford-Binet 5 w naszej placówce został zaprojektowany tak, aby minimalizować stres i niepokój badanych. Badanie jest przeprowadzane w przyjaznej
i wspierającej atmosferze przez wykwalifikowanych specjalistów, którzy dbają o komfort psychiczny dziecka. Dzięki temu, badany czuje się bezpiecznie i pewnie podczas wykonywania zadań testowych, co przekłada się na bardziej wiarygodne wyniki testów psychologicznych.

Test inteligencji Stanford-Binet przeprowadzany jest przez doświadczonego i wykwalifikowanego psychologa-pedagoga specjalnego posiadającego uprawnienia i doświadczenie diagnostyczne. Dzięki profesjonalizmowi i zaangażowaniu specjalisty, wyniki testu są wiarygodne i dokładne. Diagnosta dba o to, aby cały proces był przyjemny i bezstresowy, co pozwala na uzyskanie najbardziej rzetelnych wyników, które mogą pomóc w dalszym wsparciu edukacyjnym i rozwojowym.

Autor: Mariola Kocjan
Pedagog specjalny, psycholog dziecięcy, terapeuta neuromotoryczny metody INPP

Mowa jest srebrem, a milczenie złotem? Być może w dyplomacji… Z pewnością jednak nie, gdy troszczymy się o rozwój kompetencji naszych pociech – niezależnie od ich wieku. Już Owidiusz twierdził, że piękna wymowa zapewnia zwycięstwo i w życiu, i w miłości. Demostenes, zanim zdobył sławę wybitnego oratora, zmagał się z licznymi wadami wymowy i towarzyszącą im logofobią, jednak żmudne i długotrwałe ćwiczenia pozwoliły mu pozbyć się uciążliwego problemu.

Niestety, dzisiejsze badania pokazują, że większość dzieci w wieku przedszkolnym boryka się z rozmaitymi trudnościami związanymi z wymową. W najmłodszych grupach (2,5 – 3 lata) najczęstszy problem stanowi opóźniony rozwój mowy, niewielki zasób słownika zarówno czynnego, jak i biernego. Dzieci komunikując się używają jedynie gestu, onomatopei lub pojedynczych sylab zastępujących właściwe słowo.

W grupach czterolatków przedszkolaki z wadami wymowy stanowią około 50%. Wśród nieprawidłowości często spotkać można seplenienie zaburzające realizację pierwszego wykształconego w tym wieku szeregu – szeregu syczącego (głoski [s],[z],[c],[dz]), później ciszącego ([ś],[ź],[ć],[dź]) oraz szumiącego ([sz],[ż],[cz],[dż]), seplenienie międzyzębowe, polegające na wysuwaniu języka między zęby, co także jest powodem zniekształceń artykulacyjnych, czy brak pionizacji języka wpływający na nieprawidłową realizację głoski [l], a w konsekwencji [r].

W grupach starszaków, które w kolejnym roku zasiądą w szkolnych ławach – dzieci z wadami wymowy stanowią nawet 80% przypadków! Tu wszystkie wymienione wcześniej defekty, które zostały zbagatelizowane lub niezauważone rozwijają się, prowadząc do utrwalenia i konieczności dłuższej terapii. Należy pamiętać, że nieprawidłowości w zakresie mowy mają ogromny wpływ na rozwój dziecka w okresie szkolnym – wprost przekładają się na jego osiągnięcia. Dziecko borykające się z wadą wymowy zwykle otrzymuje niższe oceny na skutek popełniania błędów w pisaniu i czytaniu (pisze tak, jak słyszy, a słyszy błędnie wypowiadane przez siebie głoski), co z kolei wpływa na jego rozwój społeczny, kontakty z rówieśnikami i samoocenę. Obniża się kształtowanie poziomu myślenia pojęciowego, co prowadzi do zubożenia słownictwa, trudności z wypowiadaniem się i dostrzeganiem związków przyczynowo-skutkowych.

Zatem czy warto bacznie przyglądać się rozwojowi języka naszego dziecka? Odpowiedź jest oczywista! Im wcześniej nasza pociecha zacznie terapię, tym lepszy, szybszy i trwalszy będzie jej efekt. Należy dbać o profilaktyczne badania przesiewowe w przedszkolach, które w porę uchwycą pojawiające się nieprawidłowości w zakresie mowy.

Oczywiście, przyczyny wad wymowy są różnorodne: mogą być spowodowane wadą słuchu, niewłaściwą budową narządów artykulacyjnych, obniżonym napięciem w obrębie twarzy, wadami zgryzu, ubytkami w uzębieniu, nieprawidłową pielęgnacją w okresie niemowlęcym (przedłużające się ssanie smoczka czy korzystanie z butelki, niewłaściwa pozycja ułożenia główki w łóżeczku), podawaniem nieodpowiedniego do wieku dziecka pokarmu (papki, kaszki, brak produktów twardych wymagających gryzienia), wyręczaniem  dziecka w mówieniu, czy wreszcie – plaga naszych czasów – narażaniem na nieustanny kontakt z urządzeniami elektronicznymi (TV, tablety, telefony i inne monitory towarzyszące w rozwoju naszej latorośli).

Rolą logopedy jest diagnoza nieprawidłowości, wdrożenie odpowiedniego programu terapii lub – w razie potrzeby – wskazanie innego specjalisty. Rodzic w żadnym wypadku nie powinien bagatelizować symptomów, musi jednak pamiętać, że z wad wymowy nie wyrasta się!